En sık yapılan hata: önce kabin, sonra hesap
Kompresör gürültüsünde para genelde yanlış yere harcanır. Makinenin etrafına sac bir kutu yapılır, ses pek azalmaz, yazın yüksek sıcaklıkta durur; ya da duvarlara sünger yapıştırılırken asıl kaynak olan hava girişi unutulur. Oysa gürültü, debi ve güç gibi hesaplanabilir: önce sayılar, sonra sipariş.
Ölçülecek tek başlangıç değeri
Her bütçe, gövdeden 1 m mesafedeki A ağırlıklı ses basıncı seviyesiyle başlar; mikrofon yerden 1 m yüksekte, dört yönde ölçülür ve arka plan gürültüsü ayrıca kaydedilir. Aynı güçteki makinelerde direkt/kayış tahrik, hava/su soğutma ve kabin varlığı arasında 6~10 dB fark olağandır; tahmin yürütmek işe yaramaz.
Toplama ve mesafe: neden "bir makine daha" sadece 3 dB
Seviyeler logaritmiktir; iki özdeş makine yan yana 3 dB ekler. L toplam = 10·lg(Σ 10^(Li/10)), n özdeş makine için L + 10·lg(n). İki ünite arasındaki fark 10 dB’i aşınca küçük olan sonucu neredeyse etkilemez; bu yüzden daima en gürültülü üniteyle başlanır.
Serbest alanda ΔL = 20·lg(r/r0): mesafe iki katına çıkınca 6 dB, on katına çıkınca 20 dB düşer. Doğrudan kopyalanabilecek örnek: 55 kW’lık 4 ünite, her biri 1 m’de 75 dB(A), sınır duvara 15 m uzakta. Kabın gerçekten 30 dB sağlaması hâlinde 15 m’de yalnızca 27 dB(A) kalır. Sahadaki sınır problemleri duvardan değil; kapı, pencere, menfez, çatı fanı, boru geçişleri ve susturucusuz girişten gelir.
Küçük bir kaçak, büyük bir yalıtımı bitirir
Birleşik yalıtım alan ağırlıklı ortalamadır. 20 m² yüzeyde yaklaşık 200 cm² —yani 2 mm × 10 m’lik bir aralık— 30 dB’i 27 dB’e düşürür; %1 kaçakta 19.6 dB’e iner. Sacı 1.5 mm’den 3 mm’ye çıkarmak yalnızca 6 dB kazandırır ve sızdırmazlıktan pahalıdır. Önce contalar, boru geçişleri ve çift fitilli gözetleme camları, sonra kalınlık.
Kütle yasası TL ≈ 20·lg(m·f) − 47 gereği 125~250 Hz bandı en zorudur: kütleyi veya frekansı ikiye katlamak ancak +6 dB verir ve giriş titreşimi ile motor elektromanyetik gürültüsü tam bu bandadır. Kabin içi yankı seviyeyi 3~8 dB yükseltir; 30~50 mm delikli kaplamalı dolgu 4~8 dB geri kazandırır.
Havalandırma ve susturucu
Q = 0.85·P (kW) ve V = Q/(ρ·cp·ΔT)·3600 ile, 40℃ için ρ = 1.13 kg/m³ ve cp = 1.005 kJ/(kg·K) alınırsa, 22 kW’lık bir makinede ΔT = 10 K için yaklaşık 5,900 m³/h, yani 1.6 m³/s gerekir. Bu debi, geniş geçişli ve direnci ≤200~300 Pa olan susturucular ister; girişte 1 kPa aşılınca hava debisi %2~3 azalır.
Susturucu banda göre seçilir: emici tür orta ve yüksek, reaktif tür alçak frekanslarda çalışır, girişte kombine, çıkışta emici lamelli tip kullanılır. Girişte geçiş alanı yeterliyse 100~200 mm lamel kalınlığı çoğu zaman yeterlidir.
Bütçe sırası ve kabul ölçümü
- Önce kapı ve boşlukları sızdırmaz hale getirin; en ucuz ve en etkili adımdır.
- Ardından giriş susturucusunu doğru bant için seçin.
- Titreşim ve boru yalıtımını yapın, kabini en sona bırakın.
- Kabul ölçümünü kararlı yükte, A ağırlıklı olarak, arka plan ve rüzgâr kaydıyla yapın; telefon uygulaması alçak frekansta güvenilmez.
Vidalı hava kompresörü için yedek parça siparişinde hava kurutucu ve hava tankı da gözden geçirilmelidir; drenaj, fan ve bağlantı gürültüsü toplam seviyeye eklenir.